ΔΟΜΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων
Σκοπός και μαθησιακοί στόχοι των κεφαλαίων του εκπαιδευτικού προγράμματος.
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η εισαγωγή του εκπαιδευόμενου στις βασικές έννοιες που σχετίζονται με την υγιεινή και την ασφάλεια των τροφίμων, η κατανόηση της νομικής απαίτησης για την εκπαίδευση του προσωπικού και η εξοικείωση με τους βασικούς ορισμούς που χρησιμοποιούνται στον τομέα των τροφίμων.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να κατανοείτε τη σημασία της βασικής εκπαίδευσης στην υγιεινή και ασφάλεια τροφίμων
✓ Να γνωρίζετε τη νομική απαίτηση που σχετίζεται με την εκπαίδευση του προσωπικού
✓ Να κατανοείτε τον ρόλο του εγχειριδίου βασικής εκπαίδευσης
✓ Να αναγνωρίζετε βασικούς ορισμούς και έννοιες που σχετίζονται με τα τρόφιμα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Νοσήματα που Οφείλονται στα Τρόφιμα
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των τροφιμογενών νοσημάτων, των βασικών συμπτωμάτων και των αιτίων που τα προκαλούν. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα βακτήρια, στους ιούς, στα παράσιτα και στους μύκητες, καθώς και στους παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξή τους.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να κατανοείτε τι είναι τα τροφιμογενή νοσήματα
✓ Να αναγνωρίζετε τα βασικά συμπτώματα των τροφιμογενών νοσημάτων
✓ Να γνωρίζετε τα βασικά είδη τροφιμογενών νοσημάτων
✓ Να αναγνωρίζετε τα βασικά χαρακτηριστικά των παθογόνων βακτηρίων
✓ Να κατανοείτε τον ρόλο των σπορίων των βακτηρίων
✓ Να γνωρίζετε τους παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη των βακτηρίων
✓ Να κατανοείτε πώς τα βακτήρια μπορούν να προκαλέσουν νόσηση
✓ Να αναγνωρίζετε βασικά χαρακτηριστικά ιών, παρασίτων και μυκήτων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Κίνδυνοι Επιμόλυνσης των Τροφίμων
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η αναγνώριση των βασικών κινδύνων επιμόλυνσης των τροφίμων και των πηγών από τις οποίες μπορούν να προκύψουν. Παρουσιάζονται η μικροβιακή, φυσική και χημική επιμόλυνση, η διασταυρούμενη επιμόλυνση, καθώς και οι ουσίες ή τα προϊόντα που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να αναγνωρίζετε τους βασικούς κινδύνους επιμόλυνσης των τροφίμων
✓ Να κατανοείτε την έννοια της μικροβιακής επιμόλυνσης
✓ Να κατανοείτε και να αναγνωρίζετε τη διασταυρούμενη επιμόλυνση
✓ Να εντοπίζετε πιθανές πηγές μόλυνσης των τροφίμων από παθογόνα βακτήρια
✓ Να αναγνωρίζετε κινδύνους φυσικής και χημικής επιμόλυνσης
✓ Να αναγνωρίζετε ουσίες και προϊόντα που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Ατομική Υγεία και Υγιεινή των Εργαζομένων
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση της σημασίας της υγείας και της ατομικής υγιεινής των εργαζομένων για την ασφάλεια των τροφίμων. Ο εκπαιδευόμενος θα γνωρίσει τους τρόπους με τους οποίους το προσωπικό μπορεί να αποτελέσει πηγή επιμόλυνσης και τις πρακτικές που συμβάλλουν στην πρόληψή της.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να κατανοείτε τη σχέση μεταξύ της υγείας των εργαζομένων και της ασφάλειας των τροφίμων
✓ Να αναγνωρίζετε τρόπους επιμόλυνσης των τροφίμων από το προσωπικό
✓ Να κατανοείτε τη σημασία της ατομικής υγιεινής στον χώρο εργασίας
✓ Να εφαρμόζετε βασικές αρχές προσωπικής υγιεινής κατά τον χειρισμό τροφίμων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
Υγιεινή κατά την Παραλαβή των Πρώτων Υλών
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η εξοικείωση του εκπαιδευόμενου με τις απαιτήσεις υγιεινής κατά την παραλαβή πρώτων υλών και με τους βασικούς ελέγχους που απαιτούνται για την ασφαλή αποδοχή των τροφίμων. Παράλληλα παρουσιάζεται η σωστή χρήση και βαθμονόμηση του θερμομέτρου και η διαδικασία μέτρησης της θερμοκρασίας των τροφίμων.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να εφαρμόζετε βασικές αρχές υγιεινής κατά την παραλαβή πρώτων υλών
✓ Να γνωρίζετε τους βασικούς ελέγχους που πραγματοποιούνται κατά την παραλαβή
✓ Να κατανοείτε τη σημασία του ελέγχου της θερμοκρασίας των τροφίμων
✓ Να γνωρίζετε τη διαδικασία βαθμονόμησης του θερμομέτρου
✓ Να πραγματοποιείτε σωστά τη λήψη της θερμοκρασίας ενός τροφίμου
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Υγιεινή κατά την Προετοιμασία των Τροφίμων
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η εκμάθηση των βασικών κανόνων υγιεινής κατά την προετοιμασία των τροφίμων, ώστε οι εργασίες πλυσίματος, απόψυξης και τεμαχισμού να πραγματοποιούνται με ασφαλή τρόπο. Παρουσιάζονται επίσης οδηγίες για τρόφιμα που απαιτούν ειδική φροντίδα.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να εφαρμόζετε τους βασικούς κανόνες υγιεινής κατά την προετοιμασία των τροφίμων
✓ Να πραγματοποιείτε σωστά το πλύσιμο των τροφίμων
✓ Να εφαρμόζετε σωστές διαδικασίες απόψυξης
✓ Να ακολουθείτε ασφαλείς πρακτικές κατά τον τεμαχισμό των τροφίμων
✓ Να αναγνωρίζετε τρόφιμα που απαιτούν ειδική φροντίδα κατά την προετοιμασία
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
Υγιεινή κατά τη Θερμική Επεξεργασία των Τροφίμων (Μαγείρεμα / Ψήσιμο)
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση της σημασίας της σωστής θερμικής επεξεργασίας των τροφίμων για την ασφάλειά τους. Ο εκπαιδευόμενος θα γνωρίσει τις βασικές αρχές του ασφαλούς μαγειρέματος και ψησίματος, τη σημασία του χρόνου παραμονής και τις απαιτήσεις ασφαλούς θερμικής επεξεργασίας.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να κατανοείτε τη σημασία της θερμικής επεξεργασίας για την ασφάλεια των τροφίμων
✓ Να εφαρμόζετε τις βασικές αρχές σωστού μαγειρέματος και ψησίματος
✓ Να κατανοείτε τη σημασία του χρόνου παραμονής κατά τη θερμική επεξεργασία
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές απαιτήσεις ασφαλούς θερμικής επεξεργασίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8
Προστασία των Τροφίμων Αμέσως μετά τη Θερμική Επεξεργασία (Ψύξη, Κατάψυξη, Επαναθέρμανση)
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των διαδικασιών που απαιτούνται για την ασφαλή διαχείριση των τροφίμων μετά τη θερμική επεξεργασία. Εξετάζονται η ψύξη, η διατήρηση υπό ψύξη και κατάψυξη, τα συστήματα cook-chill και cook-freeze, η επαναθέρμανση και η χρήση φούρνων μικροκυμάτων.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να εφαρμόζετε σωστές διαδικασίες ψύξης μετά το μαγείρεμα
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές οδηγίες διατήρησης τροφίμων υπό ψύξη
✓ Να εφαρμόζετε βασικές οδηγίες διατήρησης τροφίμων στην κατάψυξη
✓ Να κατανοείτε τις βασικές αρχές των συστημάτων cook-chill και cook-freeze
✓ Να εφαρμόζετε σωστές πρακτικές επαναθέρμανσης των τροφίμων
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές απαιτήσεις χρήσης φούρνων μικροκυμάτων για τρόφιμα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9
Προστασία των Τροφίμων κατά το Σερβίρισμα
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η εκμάθηση των βασικών κανόνων προστασίας των έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων κατά τη διατήρηση και το σερβίρισμα. Εξετάζονται η διατήρηση με θέρμανση ή ψύξη, οι κανόνες υγιεινής σε self-service επιχειρήσεις, καθώς και ειδικές περιπτώσεις όπως το catering και οι αυτόματοι πωλητές.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να εφαρμόζετε βασικούς κανόνες προστασίας των τροφίμων κατά το σερβίρισμα
✓ Να γνωρίζετε τις απαιτήσεις διατήρησης έτοιμων τροφίμων με θέρμανση
✓ Να γνωρίζετε τις απαιτήσεις διατήρησης έτοιμων τροφίμων υπό ψύξη και σε μπουφέ
✓ Να εφαρμόζετε κανόνες υγιεινής κατά το σερβίρισμα
✓ Να αναγνωρίζετε τις απαιτήσεις υγιεινής σε επιχειρήσεις self-service
✓ Να γνωρίζετε βασικές απαιτήσεις ασφάλειας για catering και αυτόματους πωλητές
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10
Υγιεινή κατά την Αποθήκευση των Προϊόντων
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των απαιτήσεων υγιεινής κατά την αποθήκευση πρώτων υλών και προϊόντων. Παρουσιάζονται οι βασικοί έλεγχοι αποθήκευσης, η συντήρηση με ψύξη και κατάψυξη, η αντιμετώπιση διακοπής λειτουργίας καταψύκτη και η σωστή χρήση των ψυγείων.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να εφαρμόζετε βασικούς κανόνες υγιεινής κατά την αποθήκευση πρώτων υλών
✓ Να πραγματοποιείτε τους απαραίτητους ελέγχους κατά την αποθήκευση
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές απαιτήσεις αποθήκευσης με ψύξη
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές απαιτήσεις αποθήκευσης με κατάψυξη
✓ Να αντιμετωπίζετε κατάλληλα μία διακοπή λειτουργίας του καταψύκτη
✓ Να εφαρμόζετε πρακτικές σωστής χρήσης των ψυγείων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11
Καθαρισμός και Απολύμανση των Χώρων και του Εξοπλισμού
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η εξοικείωση του εκπαιδευόμενου με τις διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης των χώρων, των επιφανειών, του εξοπλισμού και των σκευών. Παρουσιάζονται οι μέθοδοι και η συχνότητα καθαρισμού, οι απαιτήσεις για τους νεροχύτες, τα σύμβολα επικινδυνότητας των χημικών καθαριστικών και η σωστή απομάκρυνση των απορριμμάτων.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να κατανοείτε τη σημασία του καθαρισμού και της απολύμανσης
✓ Να γνωρίζετε βασικές μεθόδους καθαρισμού
✓ Να εφαρμόζετε σωστή διαδικασία καθαρισμού και απολύμανσης
✓ Να γνωρίζετε τις απαιτήσεις που αφορούν τους νεροχύτες
✓ Να οργανώνετε κατάλληλη συχνότητα καθαρισμού και απολύμανσης
✓ Να αναγνωρίζετε τα σύμβολα επικινδυνότητας των χημικών καθαριστικών
✓ Να εφαρμόζετε σωστές πρακτικές απομάκρυνσης των απορριμμάτων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12
Καταπολέμηση Τρωκτικών, Εντόμων και Επιβλαβών Ζώων
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση της σημασίας της πρόληψης, του έγκαιρου εντοπισμού και της αντιμετώπισης εντόμων, τρωκτικών, πτηνών και άλλων επιβλαβών οργανισμών στους χώρους εργασίας και αποθήκευσης τροφίμων.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να κατανοείτε τους κινδύνους που συνδέονται με την παρουσία επιβλαβών οργανισμών
✓ Να εφαρμόζετε βασικά μέτρα πρόληψης προσβολής των χώρων
✓ Να εντοπίζετε ενδείξεις παρουσίας βλαβερών οργανισμών
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές ενέργειες αντιμετώπισης εντόμων, τρωκτικών και πτηνών
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13
Ειδικές Οδηγίες για τα Αρτοποιεία και τις Επιχειρήσεις Διακίνησης και Διάθεσης Άρτου και Προϊόντων Αρτοποιίας
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η παρουσίαση ειδικών κανόνων υγιεινής και ασφαλούς χειρισμού του άρτου και των προϊόντων αρτοποιίας σε όλα τα βασικά στάδια, από την προετοιμασία και το ψήσιμο έως την ψύξη, συσκευασία, έκθεση, πώληση και μεταφορά.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να εφαρμόζετε κανόνες υγιεινής κατά την προετοιμασία και το ψήσιμο προϊόντων αρτοποιίας
✓ Να αναγνωρίζετε τις απαιτήσεις υγιεινής κατά το ζύμωμα και τη μορφοποίηση της ζύμης
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές απαιτήσεις κατά την ωρίμανση και το ψήσιμο
✓ Να κατανοείτε τις απαιτήσεις λειτουργίας εγκαταστάσεων περάτωσης έψησης «bake off»
✓ Να εφαρμόζετε σωστές πρακτικές ψύξης και συσκευασίας
✓ Να γνωρίζετε τους κανόνες έκθεσης προϊόντων σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και σε ψυχόμενες ή θερμαινόμενες βιτρίνες
✓ Να εφαρμόζετε βασικές οδηγίες για την πώληση και τη μεταφορά προϊόντων αρτοποιίας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14
Ειδικά Θέματα
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η ενημέρωση του εκπαιδευόμενου για ειδικά ζητήματα που αφορούν τη σύγχρονη αγροδιατροφική αλυσίδα και τη διαχείριση τροφίμων. Εξετάζονται η απάτη στην αγροδιατροφική αλυσίδα, η σπατάλη τροφίμων, η δωρεά και αναδιανομή τροφίμων και η διαχείριση τροφίμων σε έκτακτες ανάγκες.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να κατανοείτε την έννοια της απάτης στην αγροδιατροφική αλυσίδα
✓ Να αναγνωρίζετε τη σημασία της πρόληψης και μείωσης της σπατάλης τροφίμων
✓ Να γνωρίζετε βασικές αρχές που αφορούν τη δωρεά και αναδιανομή τροφίμων
✓ Να κατανοείτε βασικές απαιτήσεις διαχείρισης τροφίμων σε έκτακτες ανάγκες
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15
Ευθύνες και Νομικές Υποχρεώσεις του Προσωπικού και της Επιχείρησης
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η ενημέρωση του εκπαιδευόμενου σχετικά με τις ευθύνες και τις νομικές υποχρεώσεις του προσωπικού και των επιχειρήσεων τροφίμων, με ιδιαίτερη έμφαση στα αρχεία που πρέπει να τηρούνται και στην οργάνωση της σχετικής τεκμηρίωσης.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να κατανοείτε τις βασικές ευθύνες του προσωπικού μιας επιχείρησης τροφίμων
✓ Να γνωρίζετε βασικές νομικές υποχρεώσεις της επιχείρησης
✓ Να αναγνωρίζετε τα αρχεία που πρέπει να τηρούν οι επιχειρήσεις τροφίμων
✓ Να διακρίνετε τις απαιτήσεις αρχείων μικρομεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων
✓ Να γνωρίζετε τον ρόλο των αρχείων HACCP
✓ Να αναγνωρίζετε τις απαιτήσεις τήρησης αρχείων στα υποκαταστήματα επιχειρήσεων τροφίμων
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16
Οδηγίες για την Ασφαλή Διανομή Τροφίμων από Επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης και Λιανικής Πώλησης
🎯 Σκοπός του κεφαλαίου
Σκοπός του κεφαλαίου είναι η παρουσίαση των βασικών κανόνων υγιεινής και ασφάλειας κατά τη διανομή και παράδοση τροφίμων από επιχειρήσεις μαζικής εστίασης και λιανικής πώλησης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και των διανομέων, στη διαχείριση αλλεργιογόνων και στις ειδικές οδηγίες παράδοσης τροφίμων.
📘 Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου, θα είστε σε θέση:
✓ Να εφαρμόζετε βασικές οδηγίες υγιεινής και ασφάλειας κατά την παράδοση τροφίμων
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές απαιτήσεις για επιχειρήσεις λιανικής πώλησης τροφίμων
✓ Να γνωρίζετε τις βασικές απαιτήσεις για επιχειρήσεις μαζικής εστίασης
✓ Να αναγνωρίζετε τις ευθύνες των διανομέων κατά την παράδοση τροφίμων
✓ Να λαμβάνετε υπόψη ζητήματα που σχετίζονται με τα αλλεργιογόνα
✓ Να γνωρίζετε τις γενικές οδηγίες παράδοσης τροφίμων χωρίς φυσική επαφή και σε πακέτο
✓ Να αναγνωρίζετε τις ειδικές οδηγίες που αφορούν το προσωπικό και τα άτομα που πραγματοποιούν την παράδοση